De human factor die

meer aandacht verdient

Crew Resource Management (CRM) begon ooit als pilot, maar inmiddels is het initiatief van anesthesioloog Kim Bijleveld en CRM-projectleider Robin Diesbergen uitgegroeid tot een project dat collega’s op alle afdelingen in het ziekenhuis enthousiast maakt. Deze zachte kant van de geneeskunde verdient volgens Kim en Robin meer aandacht.

Waar liggen op jullie afdeling de knelpunten als het gaat om communicatie en teamwork? Dat is één van de vragen die worden besproken tijdens een intakegesprek. “Om deze knelpunten te verbeteren, kunnen we zes tools inzetten. Bijvoorbeeld de ‘closed loop tool’”, vertelt anesthesiemedewerker en CRM-projectleider Robin Diesbergen. “Op de operatiekamer lieten we tijdens een ‘closed loop dag’ alle aannames die we doen los en oefenen we door alleen te communiceren met feiten.” Ook wordt tijdens de training altijd nadrukkelijk aandacht besteed aan de implementatie: hoe gaan we de ervaringen van de training toepassen in de praktijk?

Misverstanden

Dat de training meerwaarde heeft, merkt anesthesioloog Kim Bijleveld op iedere afdeling. “De deelnemers vinden het prettig om met hun collega’s over hun werk te praten.” Medische fouten hebben volgens Kim bijna altijd te maken met misverstanden of verkeerde aannames. “Denk bijvoorbeeld aan een OK-team dat staat te wachten op een specialist die met spoed is opgeroepen. Als je niet met elkaar bespreekt wat ‘spoed’ letterlijk betekent en wat haalbaar is, kan vijf minuten wachten in de OK heel lang duren.”

Hoog risico

Hoewel er in ons ziekenhuis al tientallen enthousiaste CRM-ambassadeurs rondlopen, zit de kracht vooral in de herhaling. Robin: “In de ideale situatie zouden we de training voor iedereen jaarlijks willen herhalen. In andere zogenoemde hoog-risico industrieën zijn ze zich ervan bewust dat de ‘human factor’ cruciaal is als het gaat om veiligheid en efficiëntie in processen. Daarom is het in die branche heel gebruikelijk dat medewerkers structureel met elkaar trainen.”

Tijdens de CRM-training wordt niet alleen stilgestaan bij verkeerde aannames. Ook wordt de cultuur op de afdeling besproken. “Op sommige afdelingen is die heel hiërarchisch. Een OK-assistent durft dan bijvoorbeeld niet zo snel iets op te merken als iets niet goed wordt gedaan. Dat moet niet kunnen. Onze aanpak is er op gericht dat iedereen alles mag zeggen. Zo zorgen we samen voor veilige patiëntenzorg.”

Human factor

Robin: “Als Kim en ik op de OK staan, wordt er professionaliteit, daadkracht en leiderschap van ons verwacht. We werken samen maar we worden niet samen getraind in hoe we met elkaar communiceren tijdens praktijksituaties. Kennis en kunde zijn belangrijk om je werk goed te doen maar professionele attitude krijgt weinig aandacht. Ik vind dat die ‘human factor’ meer aandacht verdient.”

Kim: “We kunnen nog zo goed zijn in ons vakgebied, dat komt niet tot uiting als we niet goed samenwerken. Dat is mijn drijfveer om me hier hard voor te maken: we moeten elkaar altijd aan kunnen spreken op wat we doen en hoe we dat doen. En je mag eigenlijk maar één aanname doen: dat de collega’s met wie je werkt bekwaam zijn in hun vak.”