Deze pioniers brengen

echte verandering teweeg

Wat we jarenlang goed deden, kan nu wel eens anders zijn. Steeds meer van onze verpleegkundigen lossen daarom bedside problemen op volgens Evidence Based Practice (EBP). Wij wilden wel eens weten hoe dat nu in zijn werk gaat. We spraken af met IC-verpleegkundigen Ilona Kox en Annelies Wessels en verpleegkundigen Kortverblijf & dagverpleging Kedie van Boerdonk en Janneke van de Groenendaal.

Bij EBP gaat het om het verbeteren van de verpleegkundige zorg aan bed. Een tijdje terug geïnitieerd door het Verpleegkundig Stafbestuur, die hierin een grote kans zag voor ons ziekenhuis. Door op zoek te gaan naar de best beschikbare (wetenschappelijke) informatie over een handeling, onderzoeken verpleegkundigen of dat wat ze doen, nog wel bij de tijd is of voor verbetering vatbaar is. Ze halen ook informatie op bij de experts, gebruiken hun eigen klinische ervaringen en houden rekening met de voorkeur van de patiënt. Ze stellen bij veel van wat ze doen de vraag: ‘Waarom doen we het eigenlijk zo?’ Of dat nu gaat om een verpleegkundige handeling, een protocol, een beleid of een beslissing die ze ooit als afdeling namen. Door zo kritisch naar je eigen werkwijze te kijken, verbeter je continu de patiëntenzorg. Misschien komt eruit dat een bepaalde vervelende handeling voor de patiënt geen meerwaarde heeft? Dan kun je ermee stoppen. Dat scheelt nog werk ook. Hoe mooi is dat!

Zet je tanden erin

Voor Kedie en Janneke van Kortverblijf & dagverpleging is EBP bijna ‘daily business’. Sinds 2016 hebben ze al vijftien verpleegkundige onderzoeksvragen beantwoord. Eén ervan verscheen in het vakblad Nursing (in nummer 1, januari 2017: EBP: mag patiënt zonder mictie naar huis?). “Het vergt nieuwsgierigheid en doorzettingsvermogen, dat EBP”, vertelt Janneke. “De literatuur waar je op stuit kan erg taai zijn. Ook het beoordelen en het verwerken ervan is niet iets wat je ‘even’ doet. Je moet je dingen afvragen, maar daarna dus ook echt je tanden erin zetten.”

Kedie: “Daar komt bij dat EBP in ons ziekenhuis nog wel wat meer voet aan de grond mag krijgen. Soms missen we wel wat steun van collega’s. Dat begrijpen we wel, want we doen het toch goed? We doen zeker veel goed. Maar misschien kan het nog beter? We moeten dit met elkaar doen om verder te komen. Doen we dat niet, dan halen andere ziekenhuizen ons in. Want vergis je niet, we zijn echt niet de enige die EBP toepassen.” Janneke: “We staan te boek als een topklinisch ziekenhuis waar bijzondere dingen gebeuren. Ook verpleegkundigen kunnen hier goed aan bijdragen. Onze ambitie is dan ook om meer medewerkers warm te krijgen voor EBP. En over de eigen afdelingsgrenzen heenkijken, kan ook nog heel veel opleveren.

‘Proefmonsters’ op de IC

Ilona en Annelies van de Intensive Care hebben zich sinds enkele maanden in het EBP-gedruis gestort. Ilona: “Van verpleegkundigen wordt steeds meer verwacht dat je onderbouwt wat je doet. Dan is je verdiepen in EBP een logische keuze. De nieuwe generatie wordt op deze manier opgeleid. Maar als je het in de praktijk niet allemaal zo gaat doen, dan vervaagt het voor de jonge garde ook. Het moet dus iets structureels zijn, dat ook de ervaren collega’s kritisch blijven kijken en vragen blijven stellen.”

Annelies: “Enkele maanden geleden is in ons ziekenhuis de proeftuin EBP gestart. Dit is een pilot EBP-scholing voor verpleegkundigen. Het formuleren van je onderzoeksvraag, bepalen van je onderzoeksstrategie, het beoordelen van onderzoeksresultaten, de conclusie en toepassing ervan en de evaluatie: in de proeftuin leer je het allemaal.” Hoewel het tijd en de nodige zweetdruppels kost, hebben Annelies en Ilona zich volledig in verpleegkundig onderzoek vastgebeten. “EBP is zo leuk”, stralen de twee. “De proeftuin is een pilot, maar wij zijn graag proefmonsters. Met EBP kun je de zorg verbeteren of veranderen en patiënten blij maken. Dan denken wij: ‘Daar doen we het toch voor’.”

De proeftuin EBP

In de proeftuin worden ervaringen opgedaan, die input zijn voor het te maken beleid voor EBP: Hoe zorgen we ervoor dat EBP gemeengoed wordt voor onze verpleegkundigen, dat zij EBP gaan denken en doen? Vanaf 2020 gelden voor verpleegkundigen namelijk de nieuwe beroepsprofielen. Hierin staat onder meer dat elke verpleegkundige bezig moet zijn met EBP. De proeftuin biedt verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten hier een platform voor, met verschillende instapniveaus. Je kunt EBP namelijk op verschillende niveaus uitoefenen.

Meer info?